Carfax — czy można usunąć wpis? Co realnie da się zrobić

Czym dokładnie jest Carfax i skąd bierze dane o Twoim aucie

Carfax to amerykańska firma sprzedająca raporty historii pojazdu. Model biznesowy jest prosty: zbiera zgłoszenia z tysięcy niezależnych źródeł, składa je w jeden dokument przypisany do numeru VIN i sprzedaje ten dokument osobie, która chce sprawdzić konkretne auto. Dla rynku europejskiego działa odrębny serwis pod adresem carfax.eu.

Źródła są rozproszone i to jest sedno problemu. Do raportu trafiają rekordy z rejestrów stanowych wydziałów komunikacji (DMV), zgłoszenia policyjne i powypadkowe, wpisy z warsztatów i serwisów wykonujących naprawy, dane od ubezpieczycieli, informacje ze stacji kontroli technicznej oraz z domów aukcyjnych. Carfax nie jest autorem żadnego z tych wpisów — jest ich odbiorcą. Kiedy warsztat w Teksasie zaraportował wymianę poduszek powietrznych, autorem tej informacji pozostaje warsztat.

To odróżnia Carfax od serwisów, którymi się zajmujemy. Agregator w rodzaju BidFax bierze zdjęcia i opis lotu z aukcji i publikuje je na własnej stronie internetowej, otwartej dla każdego. Carfax bierze zgłoszenia z wielu źródeł i sprzedaje je w zamkniętym dokumencie. Pierwsze jest publikacją, którą można zaskarżyć i usunąć. Drugie jest bazą handlową, do której nie ma się wglądu bez zapłaty.

Co widać w Carfax, a czego nie widać w Google

Jeżeli obawiasz się, że kupujący „zobaczy historię auta w internecie”, warto rozdzielić dwie zupełnie różne sytuacje.

Sytuacja pierwsza: kupujący wpisuje numer VIN w Google. Zobaczy wtedy strony serwisów lustrzanych i agregatorów aukcyjnych, jeżeli takie istnieją dla tego VIN-u — zdjęcia sprzed naprawy, opis uszkodzeń, czasem cenę, za którą auto poszło na aukcji. To są publiczne strony internetowe i to jest dokładnie to, czym się zajmujemy. Raportu Carfax w tych wynikach nie ma; Carfax nie tworzy publicznych podstron dla poszczególnych numerów VIN.

Sytuacja druga: kupujący świadomie kupuje raport za kilkadziesiąt dolarów. Wtedy zobaczy zawartość Carfax i żadna usługa tego nie zmieni. W praktyce większość kupujących w Polsce, którzy oglądają jedno auto w jeden wieczór, nie kupuje raportu — po prostu wpisuje VIN w wyszukiwarkę. To jest różnica, która przekłada się na pieniądze, i dlatego warto ją rozumieć przed zamówieniem czegokolwiek.

Dlaczego wpisu nie da się usunąć — i co grozi za próbę

Rozdzielmy dwie rzeczy, które w rozmowach bywają mylone: korektę błędu i usunięcie prawdziwego wpisu.

Jeżeli w raporcie jest informacja nieprawdziwa — pomylony VIN, szkoda przypisana do niewłaściwego pojazdu, zdublowany wpis — to jest błąd danych, a błędy danych się zgłasza. Ścieżka prowadzi do podmiotu, który wpis wytworzył, albo do samego Carfax jako administratora bazy, i kończy się sprostowaniem. Nie jest to usługa, którą sprzedajemy, i nie potrzebujesz do tego pośrednika — masz prawo żądać sprostowania nieprawdziwych danych na Twój temat bezpośrednio.

Jeżeli natomiast wpis jest prawdziwy — auto rzeczywiście miało tę szkodę — nie ma procedury, która go usunie. Nie ma jej, ponieważ cała wartość takiej bazy dla jej klientów polega na tym, że prawdziwych wpisów nie da się z niej wykupić. Baza, z której za opłatą można kasować niewygodne rekordy, nie miałaby sensu ani jednego dnia.

Osobno: usunięcie prawdziwej informacji o szkodzie w celu ukrycia jej przed kupującym nie jest sprytnym zabiegiem, a wprowadzeniem drugiej strony w błąd co do istotnych cech przedmiotu sprzedaży. Kupujący, który dowiedziałby się o tym po transakcji, ma wobec sprzedającego roszczenia z tytułu wady, a w poważniejszych przypadkach sprawa nie kończy się na roszczeniu cywilnym. Nie pośredniczymy w czymś takim i nie ma na to legalnego kanału, którego akurat nie znamy.

Kto obiecuje usunięcie z Carfax i jak to rozpoznać

Na rynku pojawiają się oferty „czyszczenia Carfax”. Warto wiedzieć, jak zwykle wyglądają od środka, bo mechanizm jest powtarzalny.

Najczęstszy wariant: usługodawca bierze zapłatę, usuwa dane z ogólnodostępnych serwisów lustrzanych — z których faktycznie da się je usunąć — i przedstawia to jako „usunięcie Carfax”, licząc na to, że klient nie kupi raportu, żeby sprawdzić. Wynik jest realny, ale nazwany nieuczciwie, a klient płaci za coś innego, niż mu obiecano.

Drugi wariant: obietnica bez wykonania, po której kontakt się urywa.

Trzeci, najrzadszy i najgroźniejszy, to propozycja działań przy samym numerze VIN pojazdu — przebicia, wymiany tabliczki, rejestracji na „czysty” numer. To nie jest usuwanie danych, to przestępstwo, i naraża przede wszystkim właściciela auta.

Prosty test przed zapłaceniem komukolwiek: poproś o wskazanie, na jakiej podstawie prawnej i do kogo składany jest wniosek. W przypadku serwisu internetowego odpowiedź istnieje — procedura operatora, przepisy o ochronie danych, zgłoszenie DMCA. W przypadku Carfax takiej odpowiedzi nie ma i nie da się jej wymyślić.

Co ta granica oznacza dla sprzedaży Twojego auta

Usunięcie publikacji z internetu nie zmienia stanu technicznego pojazdu ani jego przeszłości. Nie zwalnia też sprzedającego z obowiązku poinformowania kupującego o znanych mu wadach i uszkodzeniach — i nie ma na celu obejścia tego obowiązku. To, co realnie zmienia, to fakt, że przypadkowa osoba nie ustali w pięć sekund przez Google, ile zapłaciłeś za auto na aukcji i jak wyglądało przed naprawą.

Uczciwie prowadzona sprzedaż auta po szkodzie wygląda tak: informujesz kupującego o historii, pokazujesz zakres naprawy i faktury, a cena to odzwierciedla. Prywatność danych właściciela i poufność ceny zakupu to inna sprawa niż zatajanie wady — i tylko tą pierwszą się zajmujemy.

Zakres, terminy i warunki gwarancji zwrotu opisuje Regulamin; Carfax wyłączony jest z zakresu usługi wprost w § 3 i § 10 ust. 2. Jeżeli chcesz sprawdzić, co o Twoim numerze VIN jest widoczne publicznie, bezpłatny audyt pokaże pełną listę miejsc — łącznie z tymi, o których nie wiedziałeś.