NMVTIS — czy można usunąć wpis o szkodzie całkowitej? Co mówi ustawa

Czym jest NMVTIS i kto za nim stoi

National Motor Vehicle Title Information System to jeden system dla całego kraju — i to pierwsza rzecz, która odróżnia go od rejestrów stanowych. Powstał na podstawie Anti-Car Theft Act z 1992 roku, którego tytuł II miał uderzyć w oszustwa na dokumentach własności pojazdów. Po nowelizacji z 1996 roku odpowiedzialność za system przeszła z Departamentu Transportu na Departament Sprawiedliwości USA; program prowadzi tam Bureau of Justice Assistance. Operatora technicznego wyznacza Prokurator Generalny, a rolę tę pełni AAMVA — zrzeszenie amerykańskich i kanadyjskich urzędów motoryzacyjnych.

Ustawa opisuje, co system musi umożliwiać: sprawdzenie, czy dokument podający się za tytuł własności jest ważny, czy pojazd był zarejestrowany w danym stanie, czy był kiedykolwiek uznany za junk albo salvage, oraz co zadeklarowano jako przebieg. Zwrot „bazy ubezpieczeniowe”, którym potocznie nazywa się ten zbiór, jest o tyle trafny, że ubezpieczyciele są jednym z filarów zasilających go danymi — ale sam system nie należy do żadnego ubezpieczyciela.

Co zawiera rekord, a czego w nim nie znajdziesz

Zakres jest ściśle wyliczony. W rekordzie są: dane o aktualnym i poprzednim stanie wydania tytułu, data wydania tytułu, ostatni zaraportowany stan licznika, informacja o kradzieży, jeśli taka była, każda adnotacja statusowa wraz z datą jej nadania oraz historia salvage — w tym oznaczenie szkody całkowitej. Adnotacje statusowe to właśnie te etykiety, które w praktyce ważą najwięcej: junk, salvage, flood.

Czego tam nie ma: historii napraw i przeglądów. System tego nie zbiera i nie udaje, że zbiera. Nie ma też zdjęć z placu aukcyjnego, opisu uszkodzeń sporządzonego przez licytatora ani kwoty, za którą auto zostało sprzedane. To ostatnie jest istotne, bo w polskich realiach właśnie te trzy rzeczy — zdjęcie, opis, cena — decydują o rozmowie z kupującym, a żadna z nich nie pochodzi z NMVTIS. Pochodzą z serwisów, które przechwytują dane aukcyjne i wystawiają je na własnych, indeksowanych stronach.

Obowiązek raportowania — powód, dla którego kasowanie nic nie daje

Tu leży sedno, którego nie da się obejść żadną sprytną procedurą. Ustawa nakłada na prowadzących skupy wraków i złomowiska obowiązek składania comiesięcznych raportów z numerami VIN, datami nabycia i informacją, co dalej stało się z pojazdem. Ubezpieczyciele raportują pojazdy z bieżącego i czterech poprzednich roczników modelowych, które zakwalifikowano jako junk lub salvage. Obowiązek działa od końca marca 2009 roku i dotyczy każdego, kto w roku przechodzi przez ręce co najmniej pięć takich pojazdów; zgłoszenia składa się przez zatwierdzonych konsolidatorów danych.

Osobno działa strumień urzędowy: stany udostępniają swoje dane tytułowe do systemu, a przed wydaniem tytułu pojazdowi zarejestrowanemu wcześniej w innym stanie urząd musi odpytać operatora o numer VIN, poprzedni stan wydania tytułu i nazwisko poprzedniego posiadacza.

Wniosek jest arytmetyczny, nie prawniczy. Nawet gdyby ktoś zdołał wymazać jeden rekord, podmiot zobowiązany przekazałby go ponownie przy kolejnym miesięcznym raporcie, a urząd stanowy przy kolejnym przepisaniu tytułu. System zbudowano właśnie po to, by rekord przetrwał zmianę stanu, właściciela i dokumentu.

Sprostowanie błędu to nie to samo co usunięcie wpisu

Warto rozdzielić dwie sprawy, które w rozmowach się zlewają.

Jeżeli w raporcie jest informacja niezgodna z prawdą — pomylony numer VIN, adnotacja przypisana do innego pojazdu, zdublowany rekord, błędny przebieg — to jest wada danych i istnieje na to ścieżka. Prowadzi ona do podmiotu, który wpis wytworzył, albo do konsolidatora danych przekazującego zgłoszenia; dostawcy raportów mają własne procedury poprawek i wskazują je klientom. Nie potrzebujesz do tego pośrednika i nie jest to usługa, którą sprzedajemy.

Jeżeli natomiast rekord jest prawdziwy — pojazd rzeczywiście został uznany za szkodę całkowitą — nie ma trybu, w którym się go wykreśla. Nie ma go z tego samego powodu, z którego nie da się wykreślić wpisu w księdze wieczystej: sens takiego rejestru polega na tym, że jego treść nie zależy od interesu osoby, której dotyczy. Kto obiecuje inaczej, albo mówi nieprawdę, albo proponuje działanie, które w polskim porządku prawnym oznacza wprowadzenie kupującego w błąd co do istotnych cech towaru. Nie pośredniczymy w tym i nie mamy tu żadnego kanału w rezerwie — zakres usługi opisuje Regulamin, gdzie ten system jest wyłączony w § 3 i § 10 ust. 2.

Co ta granica oznacza dla sprzedaży Twojego auta

Konsument nie kupuje raportu NMVTIS bezpośrednio od programu — kupuje go u jednego z zatwierdzonych dostawców, świadomie i za pieniądze. To wymaga decyzji i kilku minut, których większość oglądających jedno auto w jeden wieczór nie poświęca; wpisują numer VIN w wyszukiwarkę i patrzą, co wyskoczy. Ta różnica nie jest usprawiedliwieniem dla zatajania czegokolwiek, ale wyjaśnia, gdzie realnie toczy się gra o pierwsze wrażenie.

Zdjęcie publikacji z internetu nie zmienia przeszłości pojazdu i nie zwalnia sprzedającego z obowiązku poinformowania kupującego o wadach, o których wie. Uczciwa sprzedaż auta po szkodzie polega na tym, że mówisz o historii, pokazujesz zakres naprawy i faktury, a cena to odzwierciedla. Poufność ceny zakupu i prywatność właściciela to zupełnie inne zagadnienie niż ukrywanie wady — i tylko pierwszym się zajmujemy. Bezpłatny audyt pokaże, co o Twoim numerze VIN jest dziś widoczne publicznie.